Uwaga - strona w przebudowie

Pszczyna

Kontakt

Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Pszczynie

ul. Brama Wybrańców 1
43-200 Pszczyna

tel. 32 2103560
e-mail: appszczyna@katowice.ap.gov.pl

Kierownik Oddziału: Joanna Strońska-Przybyła

Przyjmowanie stron Pracownia naukowa i biblioteka

poniedziałki:
9.00-14.00
środy:
9.00-14.00
czwartki:
9.00-14.00

Kliknij aby powiększyć

Pszczyński oddział Archiwum Państwowego w Katowicach według stanu na dzień 31 grudnia 2020  roku posiadał w swoim zasobie 170 zespoły i zbiory z ponad 89 tysiącami jednostek archiwalnych o rozmiarze przekraczającym 0,9 kilometra bieżącego akt. 

Obejmuje on materiały wytworzone w okresie od drugiej połowy XIII wieku. Najcenniejszym w skali ogólnopolskiej i najbardziej kompletnym pod względem źródłowym jest zespół Archiwum Książąt Pszczyńskich z lat 1287-1945. Składają się na niego dokumenty, akta polityczno-administracyjne, gospodarcze i rodzinne właścicieli ziemi pszczyńskiej: Piastów (do 1336 roku), Przemyślidów (1336-1480), Kazimierza II ks. cieszyńskiego (1480-1517), Turzonów (1517-1548), rodu von Promnitz (1548-1765), książąt von Anhalt-Coethen (1765-1846) i von Hochberg (1846-1945).

Na uwagę zasługują dobrze zachowane akta miast historycznego Stanowego Państwa Pszczyńskiego: Pszczyny (1466-1945) i Bierunia Starego (1826-1945) oraz starostw powiatowych od 1743 roku. Pokaźną grupę stanowią akta pszczyńskich sądów z lat 1849-1950 z aktami metrykalnymi parafii katolickich i ewangelickich od końca XVIII wieku do 1874 roku. W pszczyńskim Archiwum przechowuje się również akta przedsiębiorstw i instytucji gospodarczych, głownie tych związanych z koncernem książąt pszczyńskich von Hochberg.

Z zasobu Oddziału z zespołu Archiwum Książąt Pszczyńskich w IV edycji w 2021 r. na Polską Listę Krajową Programu UNESCO „Pamięć Świata” została wpisana mapa Wolnego Stanowego Państwa Pszczyńskiego Andreasa Hindenberga z 1636 r.

Archiwum Państwowe w Pszczynie powstało w lipcu 1950 roku na bazie historycznego Archiwum Książąt Pszczyńskich, którego zasób gromadzony był od co najmniej XIII wieku, i który szczęśliwie w znacznej części ocalał w niszczycielskim na Górnym Śląsku roku 1945. Zajmuje pomieszczenia dawnego archiwum książęcego, zlokalizowanego w północno-wschodnim skrzydle pszczyńskiego pałacu i korzysta nadal z historycznego wyposażenia archiwalnego, w tym specjalnych drewnianych szaf archiwalnych. Do pszczyńskiego Archiwum z czasem zaczęto przejmować akta administracyjne, gospodarcze i sądowe z zasięgu kompetencyjnego, w większej części obejmującego obszar historycznego wolnego stanowego państwa pszczyńskiego. Pszczyńską placówką archiwalną kierowali: Aldona Henzel (1950-1951), Irena Jagoda (1951-1952), Teresa Włodarska (1953-1966), dr Bronisława Spyra (1967-1987), Małgorzata Tomczykiewicz (1987-1998) i Joanna Szczepańczyk (1998-2017). Aktualnie p.o. kierownika pszczyńskiego oddziału jest Joanna Strońska-Przybyła.

Oddział Pszczyna - galeria