Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

25 czerwca 2015

W przebogatym zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach i jego zamiejscowych oddziałach (m.in. w Gliwicach, Pszczynie, Raciborzu) znaczącą część stanowią materiały wytworzone przez organy szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości (sądy różnych instancji, prokuratury, notariaty) lub dotyczące tej sfery życia społecznego, a wytworzone przez inne organy władzy państwowej i instytucje lub osoby fizyczne. 

Każdy z nas na co dzień styka się z różnymi regulacjami prawnymi - tak też było przed wiekami.

Tytuł wystawy: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku; Źródła do dziejów wymiaru sprawiedliwości od XV do XX wieku w zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach jednoznacznie określa - naszym zdaniem - jej zasięg terytorialny i zakres tematyczny. Przedmiotem ekspozycji są wytworzone przez wymiar sprawiedliwości albo dotyczące go akta znajdujące się w zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów zamiejscowych (w Gliwicach, Pszczynie i Raciborzu) z obszaru historycznego Górnego Śląska. Należy pamiętać, że w zasobie katowickiego Archiwum znajdują się również duże zasoby takich akt z zachodniej Małopolski, a więc terenów pozaśląskich, które w XIX i na początku XX wieku znajdowały się pod zaborem rosyjskim (np. Olkusz, Wolbrom, Zawiercie, Będzin, Sosnowiec) i austriackim (Jaworzno, Chrzanów, Żywiec), wytworzone na gruncie odmiennych systemów politycznych i prawnych, o innej też historii. Ich obecność w zasobie Archiwum w Katowicach jest konsekwencją kolejnych po 1945 roku zmian granic administracyjnych, w którym stałym i niezmiennym elementem (również w wymiarze zasięgu państwowej służby administracyjnej zgodnego z zasadą pertynencji) był jedynie (skądinąd młody) stołeczny status wojewódzki Katowic w Rzeczypospolitej: województwa śląskiego (1922-1939), tzw. śląsko-dąbrowskiego (1945-1950), katowickiego (1950-1998) i ponownie śląskiego (od 1999 roku).

Tak ukształtowana zawartość zasobu determinuje charakter wystawy także pod innym względem. Przedmiotem ekspozycji jest śląska część zasobu, ale odnosi się ona oczywiście tylko do tej części Górnego Śląska, w której odpowiednie akta zostały wytworzone bądź której dotyczą - a więc przede wszystkim ziem i powiatów, których centrum były takie ośrodki miejskie, jak: Bytom, Gliwice, Lubliniec, Mysłowice, Pszczyna, Racibórz, a które od pierwszej połowy XIV wieku do 1922 roku wspólnie dzieliły los w trzech organizmach państwowych: do 1740 roku Królestwa Czech, następnie Królestwa Prus i od 1871 roku Cesarstwa Niemieckiego. Związek ten, przerwany w 1922 roku podziałem Górnego Śląska na część polską i niemiecką, został odnowiony w 1939 roku i kontynuowany od 1945 roku już w ramach państwa polskiego.

Dokumenty prezentowane na wystawie zostały podzielone na dwie zasadnicze części. Część pierwsza dotyczy sądownictwa stanowego (odrębnego dla poszczególnych stanów) i obejmuje okres od schyłku XV wieku do 1808 roku, tj. do wprowadzenia sądownictwa powszechnego w państwie pruskim, z jednym wyjątkiem sądownictwa patrymonialnego, zniesionego dopiero w 1849 roku. Część drugą zamyka rok 1950, tj. rok, w którym przeprowadzono generalną reorganizację sądownictwa powszechnego.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

    Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

  • Powiększ zdjęcie Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

    Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

  • Powiększ zdjęcie Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

    Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

  • Powiększ zdjęcie Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

    Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

  • Powiększ zdjęcie Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

    Wystawa: Z dziejów Temidy na Górnym Śląsku

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2015-06-25
Data publikacji:2015-06-25
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:Piotr Lis
Liczba odwiedzin:3127